Tybet - tak się zaczęła walka o wolność...
/fragmenty obszernego tekstu ze strony Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka/

Status „dawnego" Tybetu bywa przedmiotem (głównie ideologicznych) dysput i polemik, nie ulega jednak wątpliwości,
że w latach 1913-50 kraj ten, w środkowo-zachodniej części, spełniał wszystkie warunki państwowości uznawane przez prawo międzynarodowe: posiadał naród, terytorium oraz niezależny od obcych władz rząd, który sprawował na owych ziemiach władzę wewnętrzną, utrzymywał stosunki i zawierał traktaty z innymi państwami, bił własną monetę itd.

Po proklamowaniu Chińskiej Republiki Ludowej w 1949 roku przewodniczący Mao Zedong zapowiedział „wyzwolenie" terenów, które Pekin uznawał za strefę swoich wpływów, powołując się na czasy mongolskiej dynastii Yuan i mandżurskich Qingów. W październiku 1950 roku oddziały Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (AL-W) szybko rozbiły nieliczne i źle uzbrojone wojska tybetańskie.
Siedem miesięcy później Tybetowi narzucono siedemnastopunktową „Ugodę w sprawie pokojowego wyzwolenia" - w gruncie rzeczy pierwowzór przyznanego później Hongkongowi modelu „jeden kraj, dwa systemy" - która zmuszała Lhasę do „powrotu do rodziny macierzy" i „udzielania aktywnej pomocy" AL-W, gwarantując Tybetańczykom miedzy innymi „autonomię regionalną", poszanowanie „wierzeń, tradycji i obyczajów", „ochronę klasztorów" tudzież zachowanie „istniejącego systemu politycznego", „ustalonego statusu, funkcji oraz uprawnień" Dalajlamy, Panczenlamy i urzędników „różnych szczebli".
Strona chińska, którą w tym czasie reprezentowały wyłącznie struktury wojskowe, zaczęła natychmiast łamać jego postanowienia, systematycznie ograniczając władzę i uprawnienia tybetańskiego „rządu lokalnego".
Mieszkańcy Khamu i Amdo - prowincji, których Ugoda nie tyczyła - chwycili za broń już na początku lat pięćdziesiątych w odpowiedzi na prześladowania towarzyszące wprowadzaniu komunistycznych „reform demokratycznych" w północnej i wschodniej części kraju. Krwawe represje zmusiły do ucieczki tysiące osób, potęgując antychińskie nastroje w Tybecie centralnym, gdzie początkowo Pekin prowadził bardziej umiarkowaną politykę.
Powstanie zostało utopione we krwi. Ze zdobytych przez tybetańskich bojowników tajnych dokumentów AL-W wynika, że w samej Lhasie i jej okolicach „zlikwidowano" 87 tysięcy Tybetańczyków...
Rozwinięcie znajdziesz na stronie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka: www.hfhrpol.waw.pl/Tybet

Tybet - obecnie....
/fragmenty różnych tekstów ze strony www.ratujtybet.org/

Od 10-tego marca 2008 Tybetańczycy w Nepalu wzięli udział w kilkunastu pokojowych demonstracjach w Katmandu. Wspomniane demonstracje zostały przerwane tylko przy dwóch okazjach: w kwietniu na tydzień z powodu wyboru Zgromadzenia Ustawodawczego. W momencie pojawienia się katastrofalnego trzęsienia ziemi w Chinach pod koniec maja tybetańscy uchodźcy również przerwali demonstracje na znak współczucia wyrażonego dla jego ofiar.

W Nepalu tysiące Tybetańczyków zostało zatrzymanych w trakcie ich uczestnictwa w pokojowych demonstracjach. Podczas ostatnich trzech miesięcy, byliśmy świadkami w kilkunastu bezsprzecznych przypadkach łamania praw człowieka przez nepalską policję w stosunku do pokojowych demonstrantów. Pokojowe demonstracje były tłumione przez nepalską policję przy użyciu olbrzymich sił nacisku. Do maja 2008, pokojowo nastawieni demonstranci byli brutalnie bici przez nepalskie władze. Obecnie sytuacja się nieznacznie poprawiła odkąd Komisja Praw Człowieka przy ONZ stworzyła pewien nacisk na rząd. Pomimo tego nadal z pokojowymi demonstrantami obchodzi się w Nepalu z wyjątkowym okrucieństwem. Demonstranci są przyduszani za szyję, kopani i bici pięściami przez policję poza zasięgiem wzroku dziennikarzy.

Każdego roku tysiące Tybetańczyków próbuje uciec z Tybetu ryzykując życiem przejście niebezpiecznego pasma Himalajów. Są wśród nich pielgrzymi, pragnący zobaczyć Dalajlamę i dzieci posyłane przez rodziców, aby na wolności mogły uczyć się tybetańskiego języka i tradycji. Obecnie pod wpływem Chin coraz mniej przyjazny dla Tybetańczyków staje się Nepal leżący na głównej drodze ucieczki z Tybetu
do Indii. Na uchodźstwie Tybetańczycy cieszą się wolnością i w demokratyczny sposób wybierają władze emigracyjne.

Społeczność międzynarodowa uczyniła niewiele, aby ukazać istotę chińskiej nielegalnej okupacji Tybetu. Chiny posiadają gigantyczny rynek i tanią siłę roboczą. Poszczególne interesy mają tak silne poparcie,
iż politycy są bezsilni, aby przedsięwziąć jakiekolwiek kroki przeciwko chińskiemu rządowi. Od lat 90. państwa zachodnie przyjęły politykę oddzielania spraw ekonomicznych i praw człowieka w polityce wobec Chin, a sytuacja praw człowieka w Tybecie uległa drastycznemu pogorszeniu. Aby to zmienić, rządy powinny powziąć odpowiednie, zdecydowane kroki w celu wywarcia nacisku na Chiny, zmierzające ku respektowaniu praw człowieka i zakończeniu chińskiej okupacji Tybetu.

Rozwinięcie tematu: www.ratujtybet.org